dawny

Encyklopedia

urzędy dworskie, państw.-centralne i lokalne, ziemskie, miejskie i wiejskie w Polsce i W. Księstwie Litew. do 1795.
archiwum państw. o charakterze centralnym;
stałe szlaki komunikacyjne łączące w najdogodniejszy sposób duże ośrodki produkcji i zbytu, wykorzystywane do handlu dalekosiężnego i wymiany lokalnej.
partia polit., utworzona X 1926 przez grupę działaczy PPS popierających działania J. Piłsudskiego po przewrocie majowym 1926, skupionych wokół R. Jaworowskiego;
określenie części terytorium państwa pol. po II wojnie świat. leżącego między granicą z ZSRR, ustaloną VII 1944, a zachodnią i południową granicą Polski wg stanu 31 VIII 1939;
najwyżsi urzędnicy administracji centralnej;
urzędy związane z funkcjonowaniem i organizacją dworu panującego, niekiedy jednocześnie dygnitarstwa państwowego (marszałek i podskarbi nadworni);
powstały w XIII–XIV w., ich trzon stanowiła rada miejska z burmistrzem i ława miejska z wójtem na czele.
ukształtowały się w XIV w. z książęcych urzędów dworskich, przeważnie jako terytorialne godności honorowe, sprawowane dożywotnio z nominacji króla, odrębne w każdym województwie, ziemi i powiecie;
order
[łac.],
najwyższe wśród odznaczeń wyróżnienia honorowe; w większości państw najwyższa forma uznania dla obywateli kraju lub obywateli państw zaprzyjaźnionych za wybitne osiągnięcia w służbie państw. (cywilnej i wojsk.), pracy zawodowej i społ., za czyny męstwa i niezwykłego poświęcenia;
formacja kulturowa w dawnej Polsce;
dobra państwowe w Polsce, domeny, dobra narodowe, dobra rządowe, dobra kameralne, dobra skarbowe, dobra publiczne,
dawne królewszczyzny, domeny, ekonomie i dobra poduchowne, które po rozbiorach Polski przeszły na rzecz państw zaborczych.
pierwsze pojawiły sie pod koniec XIII w. (kośc., miast lokowanych na prawie niem., władców dzielnicowych, możnowładców)
historiografia
[gr. historía ‘badanie’, ‘informacja’, ‘opowiadanie’, gráphō ‘piszę’],
pisarstwo historyczne, nagromadzone teksty dotyczące przeszłości, nauka historyczna.
Moskwa, Moskwạ,
stol. Rosji, w centrum jej części eur., nad rz. Moskwa.

Słownik języka polskiego

dawny
1. «odległy w czasie, pochodzący z odległych lat»
2. «taki jak poprzednio»
3. «trwający długo, od dawna»
4. «były»
5. dawniejszy pot. «taki jak był kiedyś»
od dawien dawna «od bardzo długiego czasu»
od dawna «od dłuższego czasu»
po dawnemu
1. «tak jak było kiedyś»
2. «bez zmian»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia