Miasta

Encyklopedia

w Polsce w okresie międzywojennym i 1944–50 organ samorządu terytorialnego;
akty prawne z lat 1815, 1818 i 1833 określające ustrój Wolnego Miasta Krakowa;
miasta-państwa zakładane ok. XI–XII w. przez afryk. lud Jorubów nad Zat. Gwinejską (obecnie południowo-zachodnia Nigeria i przyległe tereny Beninu i Togo);
prefekt miasta, łac. praefectus urbi,
w starożytnym Rzymie w okresie republiki stanowisko, które zajmował młody arystokrata zastępujący w Rzymie konsulów, gdy odprawiali Święta Latyńskie;
muzeum poświęcone dziejom Warszawy od czasów najdawniejszych do współcz.; zał. 1948, mieści się w zabytkowych kamienicach na Rynku Starego Miasta;
wolne miasta Rzeszy, niem. Freie Städte, później także Freie Reichsstädte,
miasta niemieckie, które podlegały bezpośrednio cesarzowi;
jednoizbowy organ przedstawicielski Wolnego Miasta Krakowa 1815–46, o charakterze ustawodawczym i kontrolnym;
w Polsce od reformy 1973–75 do 1990 terenowy organ administracji państw. i organ wykonawczo-zarządzający miejskiej rady nar. w mieście liczącym do 50 tys. mieszkańców.
komisja utworzona 1815 z inicjatywy cara Aleksandra I Romanowa w celu przeprowadzenia reformy agrarnej w dobrach narodowych i kościelnych;
organ nacz. władzy wykonawczej (także z kompetencjami ustawodawczymi) 1815–46;
dyscyplina socjologii, w ramach której są analizowane wzajemne związki pomiędzy specyficznymi cechami przestrzeni miejskiej a społ. zachowaniami ludzi.
skupisko ludzkie, przeciwstawiane wsi, charakteryzujące się zagęszczoną zabudową, zróżnicowaną strukturą społeczną mieszkańców, utrzymujących się w większości z zajęć nierolniczych — handlu, rzemiosła, przemysłu i usług.
urb. koncepcja urbanistyczna, sformułowana w końcu XIX w. w Wielkiej Brytanii przez E. Howarda w proteście przeciwko zabudowie kapitalistycznego miasta przemysłowego;
urb. typ miasta o pewnym stopniu samowystarczalności pod względem usług i zatrudnienia, ale uzależnionego w zakresie usług wyższego rzędu (nauka, kultura) i administracji od innego większego pobliskiego miasta.
Wolne Miasto Kraków, Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i Jego Okręg, pot. Rzeczpospolita Krakowska,
niesuwerenne państwo utworzone V 1815 na kongresie wiedeńskim;
obszar miasta Gdańska i najbliższej okolicy 1920–39; utworzone 15 XI 1920 na mocy traktatu wersalskiego, pozostawało pod protektoratem Ligi Narodów, nie posiadało pełnej suwerenności państwowej;
m. powiatowe w woj. warmińsko-mazurskim, na pograniczu Pojezierza Brodnickiego i Garbu Lubawskiego, nad Drwęcą.
m. w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w północnej cześci Pojezierza Olsztyńskiego, nad Łyną. —

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego

miast «zamiast»
miasto
1. «duży, gęsto i planowo zabudowany teren»
2. pot. «ludność zamieszkująca ten teren»
3. pot. «władze administracyjne takiego terenu»

• miejski • miejskość
miasto królewskie, książęce, biskupie itp. «miasto założone przez króla, księcia, biskupa itp. na ich własnych terytoriach»
miasto na prawie niemieckim, magdeburskim «w średniowieczu: miasto mające organizację prawną wzorowaną na prawie miejskim Magdeburga»
miasto otwarte «w czasie wojny: miasto, którego według prawa międzynarodowego nie wolno ostrzeliwać ani bombardować»
miasto-państwo
1. «w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa»
2. «w średniowieczu, zwłaszcza w Italii: silne ekonomicznie miasto, mające charakter niezależnej republiki»
miasto powiatowe «główne miasto powiatu»
miasto stołeczne «stolica»
miasto wojewódzkie «główne miasto województwa»
stare miasto «najstarsza część miasta»
• staromiejski
wolne miasto «miasto, któremu nadano przywileje polityczne uniezależniające je od władz państwa»
zima w mieście «zorganizowany wypoczynek dla dzieci, które nie wyjechały z miasta podczas ferii zimowych»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia


E-BOOK na DZIEŃ JĘZYKA OJCZYSTEGO

Poprawnej polszczyzny warto uczyć się przez całe życie!
Poznaj odpowiedzi językoznawców na najczęściej zadawane pytania.

18 najczęściej zadawanych pytań w internetowej poradni językowej PWN

Wyślij
Dzień Języka Ojczystego – pobierz darmowy e-book!