Ala

Encyklopedia

Ala
[ała],
Ala Dağlar,
najwyższe pasmo gór Taurus, w południowej Turcji;
Ala, Ala Dağlar,
pasmo górskie we wschodniej Turcji, na wschodzie Wyż. Armeńskiej, na północny wschód od jez. Wan;
ala
[łac., ‘skrzydło’],
oddział jazdy w wojsku rzym., wchodzący w skład każdego legionu.
Ala ud-Din Chaldżi, z afgańskiej dyn. Chaldżich, żył w XIII i XIV w.,
muzułmański władca Oudhu, 1296–1316 sułtan Delhi;
Ma’arri, Al- Abu al-Ala, Abū al-‘Alā’ al-Ma‘arrī, ur. 973, Maarrat an-Numan, zm. 1058, tamże,
pisarz i poeta arabski z epoki Abbasydów;
arabski filozof i poeta z Syrii, → Ma’arri, Al- Abu al-Ala.
Maududi, Al- Abu al- Ala, Abū al-‘Alā’ al-Mawdūdī, ur. 25 IX 1903, Aurangabad, zm. 22 IX 1979, Buffalo,
teolog muzułmański z Pakistanu;
Aswani, al- Ala, Alā al-Aswānī, Alaa al-Aswani, ur. 26 V 1957, Kair,
egipski pisarz i publicysta;
Dżuwajni Ala ad-Din Ata Malik, ‘Alā’ ad-Dīn ‘Aṭā’ Mālik al-Ǧuwayni, ur. 1226, zm. 1283,
perski historyk i wysoki urzędnik za dyn. Ilchanidów;
Rachmanowa Ala, właśc. Galina N. von Hoyer, ur. 27 VI 1898, Kaslinskij zawod (obwód czelabiński), zm. 11 II 1991, Ettenhausen (Szwajcaria),
pisarka rosyjska;
symbol pierwiastka chemicznego → glinu (od łacińskiej nazwy aluminium).
konspiracyjna organizacja komunist., → Armia Ludowa.
ale
[eıl; ang.] Wymowa,
gatunek ang. piwa jasnego, mocnego, zawierającego do 6% alkoholu;
Al-Achdar-Hamina Muhammad, Muḥammad al-Ahḍar Ḥāminā, ur. 26 II 1934, M’Sila (Al-Masila) k. Konstantyny,
algierski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy;
al fresco
[al frẹsko; wł.] Wymowa,
szt. plast. technika malarstwa ściennego, → fresk.
ród władców Kataru wywodzący swoje pochodzenie od klanu Banu Tamim;
al secco
[al sẹkko; wł.],
technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na suchym tynku barwnikami zmieszanymi z wodą;
Al-288-1, „Lucy”,
antropol. rodzaj plioceńskich i wczesnoplejstoceńskich hominidów, → australopiteki.
ród władców Bahrajnu;
al pari
[wł.],
ekon. zgodność rynkowego kursu: papierów wartościowych z ich wartością nominalną oraz w systemie waluty złotej — pieniędzy zagranicznych z ich wartością nominalną, czyli z parytetem złota danej waluty;

Słownik języka polskiego

ala «w starożytnym Rzymie: pierwotnie oddział jazdy w legionie osłaniający piechotę, później oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców»
Al «symbol pierwiastka chemicznego glin»
alo-, allo- «pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na różność, odmienność, obcość czegoś»
al dente «o makaronie: ugotowany na półtwardo»
ale I «spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści»
ale II «partykuła wzmacniająca, wyrażająca zdumienie, podziw, zaskoczenie, podkreślająca kontrast sytuacji, np. Ale suknia! Ale pomówmy poważnie!»
ale III pot. «wykrzyknik zaprzeczający temu, co ktoś powiedział, np. Ale! W tym nie było żadnej ironii., lub używany wtedy, gdy mówiący przypomni sobie coś nieoczekiwanie, np. Ale! Ale! Chciałem coś jeszcze powiedzieć.»
ale IV
1. «słaba strona czegoś lub czyjaś»
2. «zastrzeżenie, uwaga»
ale V [wym. ejl] «mocne jasne piwo angielskie»
al fine muz. «(powtórzyć jakiś fragment utworu) do (określonego) końca»
al fresco [wym. alfresko] zob. fresk w zn. 1.
al pari «kurs walut i papierów wartościowych równy ich wartości nominalnej»
al secco [wym. al sekko] «technika malarstwa ściennego, stosowana zwłaszcza w starożytności»
szejch al-islam «główny sędzia w dużych miastach muzułmańskich, autorytet religijny i polityczny w Turcji sułtańskiej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia